Radj & Gita
Gita (65) en Radj (62) kennen elkaar al 15 jaar. Samen met zo’n 80 andere Hindostaans Surinaamse ouderen komen ze wekelijks bij elkaar. “Dan bespreken we alles. Het nieuws, vakanties, levensgebeurtenissen, dat soort dingen.” En ja, Gita en Radj spreken ook over morgen.
In het Utrechtse buurthuis Oase zorgt Stichting Asha al meer dan 30 jaar voor een ontmoetingsplek voor hindostaans Surinaamse ouderen uit Utrecht en omstreken. Iedere week bezoeken zo’n 80 ouderen het buurthuis. Gita is een van hen. Zij bezoekt de bijeenkomsten al 15 jaar. Omdat ze nu met pensioen is, doet ze steeds meer vrijwilligerswerk voor de stichting. “We beginnen iedere week met een uurtje bewegen, daar help ik bij. Daarna lunchen we en beginnen we met het programma. Soms doen we spelletjes of bingo. Maar vaak hebben we het ook over serieuze onderwerpen zoals gezond blijven en de toekomst.”
Zo lang mogelijk thuis, met de juiste hulpmiddelen
“Ik zou het liefst zo lang mogelijk in onze eengezinswoning blijven wonen”, vertelt Gita. “Nu gaat dat nog prima. Mijn man en ik wonen samen. En ik wandel en fiets veel, dus traplopen is geen probleem. Maar wat als dat niet meer gaat? Wat als ik alleen achterblijf? Dan heb ik zorg nodig, bijvoorbeeld van mijn kinderen. Maar dat heb ik nog niet met hen besproken, realiseer ik me nu.” Radj: “Praten levert altijd iets op. Zo overwegen mijn vrouw en ik bijvoorbeeld om kleiner te gaan wonen. Maar ja, wanneer verhuis je dan? Als alles nog goed gaat of later? Je wil ook niet dat het té laat is. Daar hebben we het over met elkaar.”
“Opvallend genoeg zegt bijna iedereen in de gemeenschap; wij willen zo lang mogelijk zelfstandig wonen Niet teveel leunen op anderen,” vervolgt Radj. “Maar als je dat wil, betekent dat iets. Bijvoorbeeld over het inkopen van zorg aan huis. Of het laten plaatsen van een traplift. Daar hebben we goede gesprekken over met elkaar. Dat is intens, maar levert veel begrip op voor ieders ideeën.” “Door de gesprekken bij Oase bespreek ik dit soort thema’s ook thuis”, geeft Gita aan. “Zo hebben mijn man en ik het naast woonwensen ook over het levenseinde gehad. Mocht ik ernstige gezondheidsproblemen krijgen, dan zou ik graag euthanasie willen.” Radj vult aan: “Niet iedereen bij Oase denkt hier hetzelfde over. Sommige bezoekers vinden dat je het leven moet ondergaan. Ook als je ernstig ziek wordt.”
Niet overvallen worden door veranderingen
“Wat je wil voorkomen, is dat ouder worden je overkomt. Want daardoor moet je ineens beslissingen nemen”, zegt Gita. “Mijn schoonzus had dit bijvoorbeeld. Doordat zij regelmatig viel en zoveel zorg nodig had dat familie dat niet meer kon dragen, moest zij verhuizen naar een zorggeschikte woning. Bij haar zie ik nu hoe moeilijk het is om je vertrouwde omgeving te moeten achterlaten.” “Het zou zo mooi zijn als er een verzorgingshuis zou zijn dat is afgestemd op de culturele achtergrond van Surinamers en andere gemeenschappen. Met aandacht voor de Surinaamse cultuur, rituelen, feestdagen, maar bijvoorbeeld ook eten en muziek”, vult Radj aan.
Die woonruimte is er nog niet. En dus blijven Gita en Radj zich de komende jaren met hart en ziel inzetten voor de Hindostaanse en Surinaamse ouderengemeenschap in Utrecht. Radj: “We blijven handvatten bieden die ouder worden prettiger maken. Of dat nu met tablet- of internetles is, met beweging of met een goed gesprek.”
Praten over later
Wie straks vol van het leven wil blijven genieten, praat vandaag over morgen. Bijvoorbeeld over wat je voor elkaar kunt doen als er later zorg nodig is, of het huis waar je woont nog bij je past en hoe je fit blijft. Wat vind jij belangrijk voor later?
Begin op tijd het gesprek. Gebruik de gesprekskaarten en praat vandaag over morgen.